Doğada Giyim Nasıl Olmalı?

3 Katmanlı Giyim Sistemi Nedir?

Üç katman giyim sistemi yüzyıllardır kaşifler, avcılar ve soğuk bölgelerde yaşayan topluluklar tarafından kullanılmaktadır. Soğuk havalarda terlediğimizde giysilerimiz ıslanır. Islak giysiler vücut ısımızı hızla düşüreceğinden, başta hipotermi ve soğukta donma gibi ölümle sonuçlanabilecek olaylar meydana gelebilir.

Bu sistemde terleme sırasında önem kazanır. Vücuttan salgılanan ter eğer giysileri aşıp havaya buhar şeklinde salınabiliyorsa doğru giyinmişiz demektir. Eğer yanlış giyinirsek vücudumuzdan salgılanan ter başta iç çamaşırlarımızın ıslanmasına sebep olacaktır. Islanan çamaşır ve giysilerin kuru giysiye kıyasla 20 kat daha fazla ısı kaybına yol açar.

Üç katmanın her biri doğru şekilde giyilmiş olmalıdır. İç katman yani cildimizle doğrudan temas eden iç giysiler uygun seçilmezse, örneğin pamuklu giysiler tercih edilirse vücudumuzdan salınan ter ilk katmanda yoğun bir şekilde birikecek, ardından ıslanıp terin orta ve üst katmandan buhar şekilde atılmasını engelleyecektir.  Bu tip durumlarda en pahalı mont dahi bir işe yaramayacaktır.

Aynı şekilde terin tahliyesini mümkün kılmayan, kalitesiz bir dış katman ceket giyilirse ter yine vücudunuzdan tahliye olmayacak; iç ve orta katman ne kadar iyi olursa olsun biriken ter buharı içinizde ıslanmaya neden olacaktır.

Yurt dışında pek çok outdoor mağazasında ”Pamuklu Öldürür – Cotton Kills”ibaresini taşıyan tabelalar görürsünüz. Bunun nedeni, pamuklu kumaşlardan yapılan giysilerin, ıslandıklarında neredeyse tüm yalıtım özelliklerini kaybetmeleri ve kolay kolay kurumamalarıdır. Bu da vücuttan ısı kaybının 20 kat artması ve soğuk/rüzgarlı havalarda da süratle hipotermiye girmek anlamına gelir. 

Temel olarak doğada giyim üç katmandan oluşur. Üst üste kaç kat giyineceğiniz ortamın coğrafi şartlarına, mevsimsel özelliklerine, faaliyetin zorluk derecesine bağlı olarak değişiklik gösterebilmektedir. En uygun giyim sistemini başkalarının deneyimlerini kendi deneyimlerinizle birleştirerek oluşturacaksınız.

Temel giyim sisteminde vücuda doğrudan temas eden katman, yalıtıcı katmanlar ve dış katman olmak üzere üç kısımdan oluşur.

1. İç Katman(Temel Kat)

Cildinize temas eder ve cildinizin üzerinde uygun sıcaklıkta ince bir hava tabakası oluşturur. Sıcak havalarda aerobik aktiviteler yapılırken tek katman olarak giyilmesi idealdir. İç katman olarak pamuklu giysiler giymekten kaçının. Pamuk teri emer ve sürekli ıslak kalarak çok fazla buharlaşmaya yol açar ve vücut ısısını sürekli olarak düşürerek üşümenize yol açar.

Doğada Giyim Nasıl Olmalı? - GİYİM - Doğa Sporları
 
Sentetik ve yün olmak üzere iki tip iç katman vardır.
İç katmanda kullanılan Sentetik Kumaşlar
·         Poliproplen kumaşlar : Teri pek fazla tutmazlar. İç katman için uygun kumaşlardır. Olumsuz özelliği kötü koku yapması ve kaşındırmasıdır.
·         Polyester kumaşlar : Teri pek fazla tutmazlar. İç katman için en uygun kumaşlardır. Kaşıntı , kötü koku gibi olumsuzlukları yoktur

2. Orta Katman(Yalıtım)

İç katman ve dış katman arasında kalan tüm giysiler orta katman olarak adlandırılır. Bu katmanda da sentetik kumaşlar tercih etmeliyiz. Kaç kat giysi ile orta katman oluşturacağımız tamamen ortam koşullarına, yapılacak aktivitenin zorluk derecesine göre belirlenir.

Orta katmanın görevi vücudumuzun ürettiği sıcaklığı koruyabilmektir. En iyi izolatör malzeme durağan havadır. Bu yüzden bu katmanda havayı tutabilecek malzemeler kullanılır.

Polar bunlara en iyi örnekten biridir. Bu tip malzemeler farklı amaçlar için farklı kalınlıklarda üretilirler. En büyük özellikleri sağladıkları izolasyona göre hafif olmaları, çok az su emmeleri, çok çabuk kurumaları ve ıslakken bile izolasyon sağlamaya devam etmeleridir. En büyük dezavantajları ise geniş gözenekli yapılarından dolayı rüzgara karşı dayanıksız olmalarıdır.

Bu katman ilk katmana göre daha bol ve dökümlü olmalıdır. Bunun yanı sıra vücut ısısının %70 i baş ve boyundan, %10 u ise bileklerden kaybedildiği unutulmamalıdır ve kan damarlarından ısı kaybını önlemek için boyun ve bilekler sıkıca kapalı olmalıdır

Gömlek ve kazakların boyu uzun olmalıdır, bu da pantolonun içine sokmak veya üstüne çekmek için gereklidir. Pantolonla bel arasındaki boşluk vücut ısısının kaybolmasına yol açar. Uzun boğazlı iç giysiler ve kazaklar, çok az ek ağırlık karşılığında belirgin ısı kazancı sağlar

Bu katmanda ne kadar çok kıyafet giyilirse o kadar ısı yalıtımı yapılacağı ve ısının korunabileceği de unutulmamalıdır.

3. Dış Katman(Kabuk, Shell)

Bu sizin koruyucu katmanınızdır. Dış katmanın amacı, orta katmanı yağmur, kar ve rüzgar gibi dış etkenlerden korumaktır. Bu malzemeler üstte ceket ya da uzun parka, altta ise pantalon ya da salopet şeklinde olabilir.

Yapı olarak bu malzemelerin vücudu havalandırmaya yatkın olarak üretilmiş olmaları gerekir.Dış katman olarak kullanılacak malzemelerin diğer bir özelliği de hareketi kısıtlamamalarıdır.

Dışarıdan gelen suyu içeriye geçirmeyen bir kumaş içerideki su buharının da dışarıya çıkmasını engelleyecektir. Böylece dışarıdaki sudan korunmaya çalışırken kendi vücudumuzun ürettiği su buharı bizi ıslatacaktır.

Diğer iç ve dış katmanlar ;

Ayakkabı, çorap, eldiven, atkı, bere, balaklava gibi malzemeler yukarıda anlattığımız katmanların tamamlayıcısıdırlar. Bu malzemeler de nefes alabilir özellikte olmalı, teri içeride hapsetmemelidirler.

Doğada Giyim Nasıl Olmalı?” için 2 yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir